Czy wiesz, że sposób, w jaki zdobywa się i utrzymuje uprawnienia do lutowania twardego, właśnie przechodzi istotną transformację? Jeśli pracujesz w branży chłodniczej, klimatyzacyjnej lub zajmujesz się urządzeniami ciśnieniowymi, te informacje są dla Ciebie kluczowe.
Bazując na eksperckim artykule Miłosza Gratkowskiego, który ukazał się w magazynie „Chłodnictwo & Klimatyzacja” (wydanie 9/2025), przygotowaliśmy zestawienie najważniejszych zmian, jakie niesie ze sobą nowa norma PN-EN ISO 13585:2025-01. A sam artykuł można w całości przeczytać poniżej:
Dłuższa ważność uprawnień – dobra wiadomość dla fachowców
Zacznijmy od najbardziej pozytywnej zmiany, która ucieszy każdego specjalistę. Do tej pory certyfikaty lutowaczy (zgodnie ze starą normą z 2012 roku) były ważne przez 3 lata.
Nowa norma wydłuża ten okres aż do 5 lat!
To ogromna oszczędność czasu i pieniędzy oraz mniejsza biurokracja dla firm. Ale to nie jedyne ułatwienie. Zmianie uległy również zakresy kwalifikacji. Mówiąc prościej: jeden egzamin daje teraz szersze uprawnienia.
- Przykład: Według starej normy, lutując próbkę o grubości 1 mm, uzyskiwało się uprawnienia na zakres od 0,5 mm do 2,0 mm. Nowa norma sprawia, że ta sama próbka daje uprawnienia na wszystko poniżej i równo 2,0 mm (czyli
≤≤2,0 mm). To znacznie uelastycznia pracę.
Bezpieczeństwo przede wszystkim – Dyrektywa PED
Lutowanie rur w instalacjach chłodniczych czy pompach ciepła to nie zabawa – to praca na urządzeniach ciśnieniowych. Dlatego artykuł w „Chłodnictwie & Klimatyzacji” kładzie ogromny nacisk na Dyrektywę Ciśnieniową PED 2014/68/UE.
Jeśli pracujesz przy urządzeniach należących do kategorii II, III lub IV (a większość dużych instalacji chłodniczych tam trafia), Twoje uprawnienia muszą być zatwierdzone przez tzw. stronę trzecią.
Jak sprawdzić, czy Twój certyfikat jest ważny w świetle prawa?
Certyfikat, aby był „mocny” prawnie (zgodny z PED), musi:
- Być wydany przez Jednostkę Notyfikowaną (Notified Body).
- Zawierać numer tej jednostki (np. NB 1462).
- Odwoływać się bezpośrednio do dyrektywy 2014/68/UE.
Zwykły certyfikat, bez pieczątki Jednostki Notyfikowanej, jest jedynie potwierdzeniem umiejętności, ale nie daje prawa do pracy przy certyfikowanych urządzeniach ciśnieniowych podlegających pod dozór.
Jakie metody lutowania obejmuje nowa norma?
Norma PN-EN ISO 13585:2025-01 jest wszechstronna. Dotyczy nie tylko klasycznego lutowania płomieniowego (najpopularniejszego w chłodnictwie), ale także metod takich jak:
- lutowanie indukcyjne,
- lutowanie piecowe,
- lutowanie laserowe i elektronowe,
- a nawet lutospawanie łukowe.
Gdzie szukać wiarygodnych jednostek certyfikujących?
Autor artykułu, reprezentujący Centralny Ośrodek Chłodnictwa „COCH” w Krakowie, wskazuje na konieczność weryfikacji jednostek w bazie NANDO (baza Komisji Europejskiej). Tylko jednostki tam wpisane, posiadające odpowiednią akredytację (w Polsce nadawaną przez PCA), mogą wydawać dokumenty honorowane w całej Unii Europejskiej.
Podsumowanie
Wejście w życie normy PN-EN ISO 13585:2025-01 to krok w stronę ułatwienia życia fachowcom (certyfikat na 5 lat!), przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa. Pamiętaj jednak, że w branży ciśnieniowej papier ma znaczenie – zawsze sprawdzaj, czy Twoje uprawnienia są zgodne z dyrektywą PED.
Chcesz wiedzieć więcej o szczegółach technicznych i procedurach egzaminacyjnych? Zachęcamy do lektury pełnego artykułu w numerze 9/2025 miesięcznika „Chłodnictwo & Klimatyzacja”.
